Ommetje Landerij vanTosse

1 uur 30 minuten (5,5 km)

Wandelroute door het gebied De Stelt tussen Oss en Heesch, langs Landerij vanTosse. De route voert vrijwel geheel langs halfverharde paden, zandwegen en bospaden. Er wordt geen gebruik gemaakt van de bekende wandelknooppunten; in het gebied is de route echter door paaltjes aangegeven. Let op: hier en daar is wel van de wandelknooppuntpaaltjes gebruik gemaakt om de routeschildjes aan te brengen!

Download: plattegrond Ommetje Landerij vanTosse

De Stelt is een gebied tussen de stadsbebouwing van Oss en de A59. Deze strook, me…

Wandelroute door het gebied De Stelt tussen Oss en Heesch, langs Landerij vanTosse. De route voert vrijwel geheel langs halfverharde paden, zandwegen en bospaden. Er wordt geen gebruik gemaakt van de bekende wandelknooppunten; in het gebied is de route echter door paaltjes aangegeven. Let op: hier en daar is wel van de wandelknooppuntpaaltjes gebruik gemaakt om de routeschildjes aan te brengen!

Download: plattegrond Ommetje Landerij vanTosse

De Stelt is een gebied tussen de stadsbebouwing van Oss en de A59. Deze strook, met een breedte van bijna een kilometer, vormt een afwisselend terrein van kleine landbouwpercelen en natuurterreintjes. Vanouds vormde de gemeentegrens Oss-Heesch de noordgrens van dit gebied, en wellicht speelde de wens om de stad op een afstand te houden een rol bij de beslissing het gebied niet intensief te ontwikkelen. Hoe dit ook zij, de ruilverkavelingen van de vorige eeuw hebben in de Stelt nooit plaatsgevonden. Daardoor is het kleinschalig kavelpatroon, met bolle akkers en restanten van houtwallen, behouden gebleven. Ook de structuur van wegen en paden is nog bijna identiek aan dat op de kaart van 1850.

Na de aanleg van de autoweg in 1976 kwam het gebied bij de gemeente Oss; het karakter van de Stelt bleef echter behouden en de laatste jaren zijn er stappen gezet om de oude kwaliteiten van het gebied weer te herstellen of versterken. Zo worden houtwallen hersteld en zijn er diverse kleinschalige landbouwprojecten gestart, waarbij oude graansoorten als St. Jansrogge en spelt worden geteeld maar ook nieuwe gewassen als cranberry en hop. Hierbij speelt de vrijwilligersorganisatie Landschapsbeheer Oss een belangrijke rol.

Dit ga je zien

Startpunt: Mugheuvelstraat
5343 NA Oss
1

Landerij VanTosse

Laantje van Cumberland
5343 AA Oss
Landerij VanTosse
Eindpunt: Mugheuvelstraat
5343 NA Oss

Beschrijving

Startpunt: Mugheuvelstraat
5343 NA Oss

Startpunt: de beschrijving van de route start bij de parkeerplaats aan de Mugheuvelstraat; dit is een parellelweg van de A59. Uiteraard kun je de route beginnen op elk gewenst punt: er zijn meerdere aanlooproutes vanuit Oss.

Bij het startpunt staat een indrukwekkende poort van boomstammen, waarover verderop meer. Met de rug naar deze poort staand sla je linksaf, langs de Mugheuvelstraat. Je passeert de geasfalteerde zijweg (Amelsestraat) en slaat even verderop linksaf, onverhard pad langs een weiland (Suggelaarsestraat). Dit pad maakt een bocht; even voorbij de zijweg links sla je linksaf, een bospad. Dit bospad brengt je met een bocht terug op de zandweg, sla hier rechtsaf.

Aan je rechterhand zie je een constructie van hoge palen met ‘bovenleiding’. Dit is een plantage voor hop. Hop is een klimmer; de plant kan hier langs steundraden naar hartelust omhoog groeien. Er worden diverse variëteiten geteeld, die onder andere hun weg vinden naar locale bierbrouwerijen en thuisbrouwers.

Ongeveer 100 meter voorbij het hopveld slaat een pad rechtsaf, langs een stammetjesmuur. Dit pad brengt je in het bos; houd hier links aan tot je, vlak voor het fietspad, rechtsaf slaat. Het pad loopt nu rechtdoor tot je weer uitkomt op de Suggelaarsestraat. Sla rechtsaf en vrijwel direct weer linksaf; via een bebost bultje kom je op een weiland met een poel.

Aan je rechterhand zie je een boerderij liggen; dit is de Stelthoeve, een Gemeentelijk monument uit 1864. Het is een geheel vrijstaande langgevelboerderij met wolfsdak, en omvat woning en stal. Op het ruime erf een beplanting met o.a. zes linden.

Aan het eind van het weiland kom je weer op de zandweg; sla rechtsaf; op de kruising ga je links en onmiddellijk weer links, het fietspad op. Houd op de splitsing rechts aan; even verderop kom je uit in het herdenkingsbos. Om de hoek aan de linkerkant zie je het punt waar de route straks het herdenkingsbos verlaat.

Het is echter de moeite waard om eerst nog even op deze plek even rond te kijken. Het herinneringsbos is aangelegd in 2017, en biedt de mogelijkheid om een boom te planten ter gelegenheid van een bijzondere gebeurtenis, zoals een geboorte, huwelijk, verjaardag of overlijden. Vanuit het herinneringsbos maak je de korte doorsteek naar het zandpad en sla je linksaf. Nog vóór je de kruising bereikt gaat een smal paadje rechtsaf het bos in; je komt langs een weitje met fruitbomen. Loop verder tot de slagboom en neem hier weer het zandpad, schuin rechtsaf. Sla vervolgens rechtsaf, zandpad langs een strook bos. Na iets meer dan honderd meter gaat een holle weg linksaf langs een hek (Laantje van Cumberland).

Het Laantje van Cumberland is genoemd naar William Augustus, hertog van Cumberland (1721-1764). Deze zoon van koning George II van Engeland was legeraanvoerder tijdens de Oostenrijkse Successieoorlog (1740-1748). In 1748 hield hij in de omgeving van Oss besprekingen met de bondgenoten als voorbereiding op de uiteindelijke Vrede van Aken.

Je komt weer uit op een zandweg; in de bocht zie je rechts het toegangshek van Landerij VanTosse. In de Tuinderij vanTosse aan het Laantje van Cumberland is een educatieve proef- en beleeftuin aangebracht met vergeten groenten, kruiden en medicinale planten. In de boomgaard staan hoogstamfruitbomen van oude rassen. Op dinsdag- en donderdagochtend zijn er vrijwilligers aan het werk en is de proeftuin te bezoeken. Loop gerust binnen wanneer de poort openstaat.

Vervolg het zandpad tot de driesprong; houd rechts aan. Neem even verderop het fietspad rechtsaf, tussen de fruitbomen door. Het fietspad kruist een verkeersweg; voorzichtig met oversteken. Volg aan de overzijde het fietspad (Nicolapad) nog zo'n 350 meter, en neem het voetpad pad dat linksaf door de houtwal loopt.

Sla aan het eind van de houtwal rechtsaf. Je hebt aan de rechterhand achtereenvolgens een akker, bos en een weiland. Sla na dit weiland rechtsaf, tot de slagboom; ga hier linksaf en loop door tot de weg (informatiepaneel). Voorbij het wildrooster sla je linksaf (ventweg van Cereslaan).

In de houtwal aan je linkerkant zie je enkele indrukwekkende eiken staan. Ondanks de vele stammen gaat het hier toch echt steeds om één enkele boom. Dit is het resultaat van eeuwenlang hakhoutbeheer: de scheuten van een boom werden periodiek geoogst voor dagelijks gebruik (brandhout, gereedschapsstelen etc.) waarna de overblijvende stobbe weer nieuwe uitlopers vormde. Toen het hakhout niet meer nodig was werd deze bomen verder met rust gelaten en konden zij uitgroeien tot de fraaie exemplaren die je nu ziet.

Ook zie je de toegang tot een van de dassentunnels. De Stelt maakt deel uit van de ecologische verbinding tussen de Maashorst en de Geffense Bosjes; daarom zijn zowel hier als onder de Nieuwe Hescheweg dassentunnels aangelegd. 

Even verderop kom je bij de doorgang naar de tweebaans Cereslaan. Op het grasveld tegenover je zie je een constructie van gestapelde stammetjes. Dit kunstwerk vormt een set van concentrische ringen. Evenals de poort waar deze wandeling begon is deze ‘toegangspoort van de Stelt’ gebouwd in het kader van het project “Landerij VanTosse” als onderdeel van het programma “Landschap van Allure-de Maashorst” van de Provincie Noord-Brabant.

Sla linksaf en neem het zandpad dat aan het begin van de bocht het bos in loopt (Tilderdstraat). Even voorbij waar je het bos verlaat kom je op een splitsing; sla hier rechtsaf. Na ongeveer 200 meter gaat een pad rechtsaf het bos in, langs een slagboom. Volg dit pad en neem het eerste pad links; dit pad kronkelt door het bos langs een poel, en brengt je, door de poort, terug bij het uitgangspunt.

Eindpunt: Mugheuvelstraat
5343 NA Oss