Stationswandeling Wijchen-Ravenstein

Beschrijving

Start beschrijving: NS Station Wijchen.

Verlaat het station aan de kant van het stationsgebouwtje (rechts als je vanuit Oss komt) en ga rechtsaf; steek voorbij de rotonde over en ga aan de overkant (keuzepunt W98) rechtsaf, voetpad langs de Stationslaan.

Wijchen (spreek uit: Wiechen) was al in de Romeinse tijd bewoond; in de Molenberg vlak bij het station zijn Romeinse grafresten gevonden. Ook is er onder het centrum van Wijchen een zeer rijk middeleeuws graf aangetroffen. Lange tijd een landbouwdorp, heeft Wijchen zich inmiddels ontwikkeld tot een plaats van bijna 40000 inwoners, die al aardig aan Nijmegen begint vast te groeien. Op de eerdergenoemde Molenberg de ‘Oude Molen’,  een beltkorenmolen uit 1799. Dichterbij het centrum het Kasteel van Wijchen, oorspronkelijk uit 1392; in 1609 in renaissancestijl herbouwd door Emilia van Nassau (dochter van Willem van Oranje), later gemeentehuis en nu nog trouw- en raadszaal, en daarnaast museum. Tenslotte de RK kerk Antonius Abt, oorspronkelijk misschien wel uit de 11e eeuw en in 1853 herbouwd; het heeft een rijkversierd altaar.

Min of meer rechtdoor lopend bereik je de Spoorstraat; sla dan voorbij keuzepunt W13 linksaf, over het bruggetje de kasteeltuin in. Langs de slotgracht kom je op het voorplein van het kasteel (met standbeeld van Emilia van Nassau). Loop onder de grote poort door; je komt bij keuzepunt W83 op de Kasteellaan, sla hier rechtsaf. Houd voorbij keuzepunt W78 links aan (nog steeds Kasteellaan; je komt uit op de Markt. Houd deze aan je rechterhand; op de volgende hoek van de markt steek je door naar de Elckerlijcweg, en beland je op het plein voor de kerk. Houd de kerk aan je linkerhand en sla even verderop, bij keuzepunt W72, rechtsaf door de berceau (tunnel van gesnoeide bomen). Je komt uit op het Laantje, tegenover het voormalig klooster Tienakker; ga linksaf en aan het eind rechts, Meerdreef/keuzepunt W42.

Voorbij keuzepunt W23 bereik je een rotonde. Keuzepunten W73, W64 en W63 liggen in de ‘buitenbocht’ maar als je direct vóór de rotonde linksaf gaat bespaar je een tweede keer oversteken (en bovendien passeer je dan het informatiepaneeltje over de Romeinse Villa). Voorbij de bocht linksaf, langs het water (het Wijchens Meer, restant van een vroegere nevenarm van de Maas). Het kronkelende pad passeert keuzepunt W17 en kruist bij keuzepunt W54 een fietspad; sla hier rechtsaf, (fietspad) Diepvoorde. Waar je het grasveld passeert maakt het pad een bocht naar rechts (hier keuzepunt W25) om een parkeerplaats en een winkelcentrum heen. Vóór het winkelcentrum (keuzepunt W57) ligt een rotonde; steek hier over en loop aan de overkant rechtdoor (fietspad langs de Balgoijseweg). Al snel verlaat je de bebouwde kom van Wijchen.

Bij keuzepunt W61 kom je bij een kruispunt met een drukke verkeersweg (Drutenseweg). Ga hier rechtsaf en volg de parallelweg tot de rotonde. Steek hier linksaf over en volg de Van Cittersweg. Bij keuzepunt W55 bereik je de Maasdijk, sla hier rechtsaf en volg het fietspad.

Aan je rechterhand het elektrisch gemaal Van Citters II uit 1926 (het bakstenen uitwateringssluisje is echter 19e-eeuws); het is genoemd naar de Gelderse commissaris van de koningin, jonkheer Schelto van Citters. De tweelingbroer, gemaal Van Citters I, staat zo’n 5 km stroomafwaarts, even voorbij de spoorbrug bij Ravenstein. Aan je linkerhand een uitzichtbenemend industrieterrein. Weer daarachter de oude rivierbocht, die rond 1937 werd afgesneden in het kader van de Maasverbeteringswerken. Een stukje verder langs de route zul je er toch nog iets van te zien krijgen.

Voorbij het industriegebiedje kom je uit op de straatweg die hier de dijk bereikt. Kijk uit bij het oversteken; via een soort haarspeldbocht bereik je het straatje dat onderlangs de dijk loopt (Hoogeerdstraat); volg dit wegje met de dijk aan je linkerhand. Via de parkeerplaats van een hotel (alwaar keuzepunt W45) blijf je de Hoogeerdstraat volgen tot je weer uitkomt op de dijk; sla rechtsaf. Na een klein stukje door de berm kun je de dijk rechtsaf verlaten, Niftriksestraat. Sla aan het eind (keuzepunt W23) linksaf, Lagestraat. Ga voorbij de bocht (keuzepunt W57) linksaf, Kerkstraat. Blijf deze volgen langs de kerk.

Niftrik had al in de middeleeuwen een kerk; deze stond aan de andere kant van de straat, tegen de dijk aan (waar nog steeds het kerkhof ligt). In 1891-2 werd een nieuwe kerk gebouwd en de oude afgebroken. Deze nieuwe kerk werd op 10 mei 1940 door het Nederlandse leger in brand gestoken om de Duitsers geen kans te geven van daaruit de zuidelijke Maasoever onder vuur te nemen. Nog tijdens de oorlog werd een nieuwe kerk ontworpen (architect F Schütz) en gebouwd. Opvallend zijn o.a. de hoge steunberen en de toren met uivormige top, die op een hoek van de kerk is geplaatst en niet in het midden van de voorgevel. In de hoeken van de Mariakapel direct achter de hoofdingang zijn de vier ruiters van de Apocalyps aangebracht.

Ga voorbij de kerk linksaf, Dorpsstraat, en op de dijk rechtsaf, onder de snelweg door. Direct voorbij het snelwegviaduct (keuzepunt W11) gaat een fietspad rechtsaf; sla dit in en neem de trap naar boven om de Maasbrug over te steken via de nevenbrug (ook gebruikt door fietsers en tractoren).

In de zomermaanden (zie de eerder genoemde website) kun je ook gebruik maken van het toeristisch veer: blijf dan na het viaduct de Maasdijk nog ca 300 m volgen en sla linksaf naar het veer. Loop aan de overzijde naar de dijk en sla daar rechtsaf.

Aan de overkant van de rivier weer een trap; beneden bereik je de Maasdijk, sla daar linksaf, in de richting van Ravenstein. Je passeert knooppunt 77, de dijk wordt hier drukker.

Het stadje Ravenstein is ontstaan rondom het kasteel dat Walraven van Valkenburg hier in 1360 bouwde om tol op de scheepvaart te kunnen heffen (tot ongenoegen van de hertog van Brabant). Na een aantal verervingen kwamen stad en het bijbehorend gebied, het Land van Ravenstein, uiteindelijk (1630) in handen van de Duitse vorsten van Pfalz-Neuburg; na de Tachtigjarige oorlog maakte het gebied daarom geen deel uit van de Verenigde Nederlanden maar bleef het een onafhankelijk staatje, waarin godsdienstvrijheid voor katholieken gold. Wel was er (tot de Franse inval in 1672) een Staats (Nederlands) garnizoen gelegerd. Pas in 1800 kwam Ravenstein bij de (toenmalige) Bataafse Republiek, en zo uiteindelijk bij Nederland. Van Walravens kasteel resteert slechts de Kasteelsepoort; van de vroegere vestingwerken is de gracht nog herkenbaar. Verder in het centrum de barokke St-Luciakerk uit 1735; de zg. Garnizoenskerk, in 1641 naar men zegt gebouwd voor de protestantse soldaten die hier waren gelegerd; en de stellingkorenmolen De Nijverheid uit 1857. De kern van Ravenstein is in zijn geheel een beschermd stadsgezicht, met alleen al rond de markt 20 Rijksmonumenten.

Vlak voor waar links de bebouwing begint, bij knooppunt 76, gaat een trapje links de dijk af. Je komt uit op een soort parkeerplaats (Bleek); loop min of meer rechtdoor, zodat je het water (de voormalige vestinggracht) aan je linkerhand krijgt. Het paadje maakt een bocht naar rechts (hier links de tuin van het Leerlooiersmuseum); je komt weer uit op de straat. Steek hier (Walstraat) rechtdoor over; houd bij de volgende bocht (bij de Mosterdstraat) links aan; met een kleine bocht kom je uit op een straathoek; ga hier rechts (Nieuwstraat) en direct weer links, bij de hierboven genoemde Garnizoenskerk (Servetstraat). Je komt bij knooppunt 81 uit op het driehoekig pleintje op de Marktstraat (hier de stadspomp, de St Luciakerk en het Toeristisch informatiecentrum). Loop rechtdoor, St Luciastraat, onder de Kasteelsepoort door; aan het eind (knooppunt 73) linksaf, Van Coothweg.

Aan je rechterhand, in een particuliere tuin, het in de jaren 90 bij toeval teruggevonden bolwerk uit 1509, deel van de eerste vestingwerken. Zie het uitvoerig informatiepaneel.

Blijf het kronkelende paadje volgen; je passeert de vestinggracht en komt bij knooppunt 68 weer uit op de straat. Volg deze Stationssingel rechtsaf; voorbij de bocht langs het spoor lopend bereik je bij knooppunt 43 station Ravenstein.

Het station is ruim een kilometer van de toenmalige  bebouwde kom van Ravenstein gebouwd; dat lijkt uitermate onpraktisch maar het was noodzakelijk opdat de stoomtrein, na vertrek uit het station, genoeg aanloop kon nemen om de helling naar de spoorbrug vanuit stilstand aan te kunnen….

Horeca onderweg
Het centrum van zowel Wijchen als van Ravenstein zijn ruim voorzien; even voor Niftrik een restaurant met terras.