Monumenten Wandeling Ravenstein

Monumenten Wandeling Ravenstein

1 uur 30 minuten (2,0 km)

Deze wandeling neemt u mee langs deze monumenten. De lengte bedraagt iets meer dan 2 km, dus er is ruim tijd om onderweg stil te staan om te bewonderen en verwonderen . . .  Bekijk hier de routekaart.

Dit ga je zien

Startpunt: Marktstraat
5371 AJ Ravenstein
Toeristisch Informatiecentrum Ravenstein

Toeristisch Informatiecentrum Ravenstein/Oude Raadhuis

St. Luciastraat 2
5371 AS Ravenstein
St. Luciakerk Ravenstein

St. Luciakerk

St. Luciastraat 3
5371 AS Ravenstein
Molen De Nijverheid Ravenstein

Molen De Nijverheid

Molen De Nijverheid
Molensingel 1
5371 AW Ravenstein
Wilskracht Stadsbrouwerij Ravenstein

Wilskracht Stadsbrouwerij Ravenstein

Molensingel 6
5371 AW Ravenstein
Philips van Kleefbolwerck

Philips van Kleefbolwerck

Philips van Kleefbolwerck
van Coothweg 1
5371 AB Ravenstein
Leerlooierijhuisje Ravenstein

Leerlooierijhuisje Ravenstein

Walstraat 20
5371 AM Ravenstein
Garnizoenkerk Ravenstein Kerken en Kloosters Oss

Nederlands Hervormde Kerk (Garnizoenskerk)

Servetstraat 1
5371 AD Ravenstein
Eindpunt: Marktstraat
5371 AJ Ravenstein

Beschrijving

Startpunt: Marktstraat
5371 AJ Ravenstein

  … de plattelandsstad RAVESTEIN, 6 uren N.O. van Den Bosch, mede aan de Maas. Ravestein was voorheen eene heerlijkheid, meestal het Land van Ravestein, maar vroeger de heerlijkheid Herpen genoemd. Zij kwam eerst aan de heeren van Cuijk en ging naderhand in verschillende andere huizen over. Even als Megen werd zij in 1794 door de Franschen bezet en in 1800 aan de Bataafsche Republiek verkocht.

Het stadje en kasteel van Ravestein werd in het midden der 14e eeuw door Walraven van Valkenburg gesticht, en was vroeger tamelijk versterkt; de vestingwerken zijn echter in 1672 door de Franschen geslecht. Het stadje is klein, zindelijk en digt bebouwd en bestaat uit 2 straten, door 3 kleine straatjes verbonden, en eene kleine markt; het bevat 920 inw., waaronder 870 R. kath., wier hoofdbestaan ambachts-nijverheid en kleinhandel is; velen zijn renteniers; er is 1 linnenweverij, 1 bierbrouwerij, 4 leerlooijerijen, 1 ros- en 1 korenmolen. Voorts heeft de plaats 5 uitgangen, waaronder 2 poorten onder de huizen door; eene R.K. Koepelkerk, bezienswaardig om den fraaijen stijl, waarin zij in de 18e eeuw door de jezuiten gebouwd is, met 2 torens; eene Herv. Kerk, in 1641 gebouwd, met een in 1838 gesticht koepeltorentje en orgel; eene Latijnsche School of het Gymnasium Aloysianum, vroeger zeer bloeijend maar thans veel afgenomen (nog met 24 leerl.), en eene Teekenschool. Even boven de plaats is eene gierpont op Niftrik. Het voormalige Kasteel-van-Ravestein, het aanzienlijkste gebouw der stad en een groot vierhoekig gebouw, werd in 1818 afgebroken. (uit: J.L. Terwen Het Koningrijk der Nederlanden, Gouda 1858).

De Latijnse school en de leerlooierijen zijn inmiddels verdwenen; de poorten en de korenmolen staan echter nog fier overeind. En er is nog veel meer bewaard gebleven dat de moeite waard is. Van de ongeveer 250 rijksmonumenten die de gemeente Oss telt is ruim een derde (!) te vinden in het oude vestingstadje, dat Terwen hierboven consequent ‘Ravestein’ noemt.

Deze wandeling neemt u mee langs deze monumenten. De lengte bedraagt iets meer dan 2 km, dus er is ruim tijd om onderweg stil te staan om te bewonderen en verwonderen . . .   Bekijk hier de routekaart.

Startpunt:  Het pleintje (met monumentale pomp) aan de Marktstraat, 5371 AJ Ravenstein.

Als u per auto of trein komt kunt u de wandeling ook beginnen vanaf het parkeerterrein aan de Bleek, 5371 AP Ravenstein, of vanaf NS station Ravenstein; beide zijn hieronder in de beschrijving aangegeven.

Tegenover de kerk staat aan het pleintje de voormalige Latijnse school, gesticht in 1752, opgeheven in 1878. Vervolgens was het gebouw in gebruik als stadhuis (tot 1905); thans is het toeristisch informatiecentrum. Tegenover dit gebouw St. Luciakerk uit 1735, in ingetogen barokstijl.

In de 17e en 18e eeuw maakte Ravenstein geen deel uit van de Republiek der Verenigde Nederlanden; vanaf 1631 behoorden ze aan het Katholieke huis Pfalz-Neuburg. Zodoende genoten Rooms-Katholieken er godsdienstvrijheid en konden kerk en Latijnse school (die voornamelijk gericht was op priesteropleiding) hier floreren. Wel lag er (tot 1672) een Staats garnizoen; speciaal voor hen werd een protestantse kerk gebouwd (de Garnizoenskerk die u verderop tegenkomt).

Loop langs de kerk, Marktstraat. De huizen aan weerszijden en die, waar u op het eind van de straat tegenaan loopt, zijn vrijwel alle rijksmonument. Voor de genoemde gevelwand links en direct rechtsaf, Landpoortstraat. In het tweede huis rechts (direct voorbij het zijstraatje) woonde indertijd burgemeester en bierbrouwer A.A.C.T. van Claarenbeek. Neem de volgende zijstraat rechts, Molensingel.

Als u eerst de Landpoortstraat nog 20 meter doorloopt ziet u rechts het winkel-woonhuis in Art Nouveaustijl van G.J.L. (Louis) van Stekelenburg, molenaar en eigenaar van de stoommeelfabriek, en direct daarna vier door hem gebouwde arbeidershuisjes.

In de bocht van de Molensingel links (op het voormalig bastion Utrecht) de RK begraafplaats met monumentale poort; op deze begraafplaats verscheidene bezienswaardige grafmonumenten. Rechts achter het kerkhof staat nog een tuinhuisje, mogelijk ooit in gebruik als theehuisje.  Aan de rechterkant van de Molensingel de stenen stellingmolen De Nijverheid uit 1857; in het aangrenzend gebouw de “Wilskracht Stadsbrouwerij Ravenstein”. Verderop aan de Molensingel het voormalig klooster Bethlehem.

Aan het eind van de straat linksaf, Philips van Kleefpad. Onmiddellijk rechts van u ligt in de tuin het Philips van Kleefbolwerck; dit vestingwerk uit 1509 werd bij tuinwerkzaamheden door de bewoner aangetroffen en aanvankelijk in eigen beheer blootgelegd. Zie ook het informatiepaneel.

Vervolg het pad over het bruggetje. Het eilandje dat u passeert is een voormalige ravelijn in de vestinggracht.

De vestingstad Ravenstein lag aan een nevenarm van de eigenlijke Maas. Zij had een vijfhoekige vorm, met aan de landzijde drie hele en aan de rivierzijde twee halve  bastions (vijfhoekige uitspringende delen, van waaruit de eigenlijke vestingwal zijdelings verdedigd kon worden). Daarnaast waren er vier ravelijnen (waarvan een aan de zijde van de rivier -  een ravelijn is een eilandje in de vestinggracht ter dekking van de wal tussen twee bastions). Tenslotte waren er aan weerszijden nog twee z.g. hoornwerken, die de toegang via de Maasdijk extra beschermden. Tot in de 20e eeuw was de buitenoever van de (toen al deels gedempte) vestinggracht ook de gemeentegrens van Ravenstein.

Als u het tweede bruggetje bent overgestoken komt u op een T-splitsing, Het Laantje. Voor het vervolg van de rondwandeling slaat u het Laantje rechtsaf in.

Om bij NS station Ravenstein te komen slaat u op dit punt juist linksaf; vervolgens  direct op de T-splitsing rechtsaf, Stationssingel; volg deze tot station Ravenstein.

Komend vanaf station Ravenstein: vanuit het station linksaf; volg de Stationssingel langs het spoor. De weg maakt een bocht; voorbij de tennisvelden de eerste weg links, Het Laantje.

U volgt Het Laantje door de parkachtige aanleg, met de vestinggracht aan uw rechterhand. Met een bocht naar rechts en een flauwe helling komt u uit op de Maasdijk. Volg de dijk in dezelfde richting; links het gereconstrueerde Kasteel Bolwerk; in de verte ziet u de monumentale Edith-brug, de spoorbrug die door de Engelse bouwer vernoemd werd naar zijn dochter. Aan de andere zijde, onder de bomen, een theekoepel.

Rechts heeft u uitzicht op de plek waar het kasteel van Ravenstein heeft gestaan; de slotgracht is goed herkenbaar. Neem de eerste straat rechts, Lombardstraat. Aan het eind linksaf en direct weer linksaf, onder het poortgebouw door terug naar de dijk. Deze Maaspoort maakte deel uit van de oude omwalling. Op de dijk aangekomen rechtsaf.

Aan uw linkerhand het Oranje Bolwerk, eveneens gereconstrueerd. Neem hiertegenover de weg rechtsaf, Walstraat. In het pand links was de brouwerij ‘De Gerstaar’ gevestigd. Neem direct daarop het pad links naar het Parkeerterrein aan de Bleek.

Steek het parkeerterrein rechtsaf over in de richting van het water. Houd het water aan uw linkerhand, en neem het pad over het grasveld. Dit grasveld maakte vroeger deel uit van de vestinggracht; mogelijk is deze (na 1672)  deels gedempt door de stadswal in de gracht te schuiven. Het pad maakt een bocht naar rechts; rechtdoor langs de over ziet u het leerlooijershuisje.

Het pad komt uit op de Walstraat; steek rechtdoor over, Mostaardstraat. Deze maakt een bocht naar rechts; sla direct linksaf, Winkelstraat. Neem de eerste straat rechts, Nieuwstraat. Het pand op de hoek was vroeger een brouwerij.

Aan uw linkerzijde de reeds genoemde Garnizoenskerk uit 1641. Verderop aan de linkerzijde een tweede stadspomp, identiek aan het exemplaar in de Markstraat. Aan het einde van de straat linksaf, Kolonel Wilsstraat.

Als u hier eerst nog even rechtsaf gaat ziet na enkele meters u aan de zijde van de rivier het oude postkantoor, gebouwd als onderwijzerswoning.

De Kolonel Wilsstraat, voorheen de Maasstraat, is genoemd naar Ignace Wils, geboren te Ravenstein op 11 januari 1849; in 1864 nam hij als zouaaf dienst in het leger van de Paus en bracht het daar tot kolonel. Vervolgens vocht hij in het Franse leger (zijn moeder was Française) tijdens de Frans-Duitse oorlog (1870/1) en daarna nog voor de Carlisten in Spanje; hij sneuvelde in juli 1873 bij de strijd om Igualada in Catalonië. In deze straat meerdere monumentale huizen, zoals dat links net voorbij de zijstraat: oorspronkelijk één pand, later in tweeën gesplitst.

Aan het eind van de straat linksaf, Marktstraat. Ook hier links en rechts vele monumentale panden. Vlak voor u terugkomt bij het uitgangspunt bij het pleintje, slaat u rechtsaf, Lombardstraat. Op de splitsing links aanhouden, Reinoutshof.

Aan het eind hiervan kunt u rechts de plaats bezoeken waar tot 1818 het kasteel van Ravenstein stond. Linksaf slaand komt u door een parkje met hagen op de Kasteelseplaats, sla hier linksaf.

Het poortgebouw waar u onderdoor loopt is het enige nog overgebleven deel van het kasteelcomplex. Ook de St. Luciastraat, voorbij de poort, kent bijna louter monumenten: links twee woonhuizen, rechts een gemetselde poort, een kapel (iets terugliggend van de straat) en de pastorie. Net voor u terugkomt op het uitgangspunt ziet u, daar waar de pastorie grenst aan de kerk, rechts nog een schakelkast: ook dit bescheiden object, een uiting van de technische ontwikkeling in de jaren 30, heeft de status van rijksmonument.


Er is in Ravenstein nog veel meer te zien, en uiteraard valt er ook veel meer te vertellen. Wilt u uitgebreider kennismaken met het stadje en haar vele bijzondere verhalen, kijk dan op Toerisme Ravenstein  voor de mogelijkheden van een stadswandeling onder leiding van een gids.

Eindpunt: Marktstraat
5371 AJ Ravenstein