Fietsroute Maas en Waal vanaf Ravenstein

2 uur (26,0 km)

Wat is er mooier dan een fietstocht langs een rivier? Een fietstocht langs twee rivieren! Het weidse landschap, de altijd veranderende luchten, en het levendige scheepvaartverkeer blijven altijd boeien.

Deze tocht van circa 26 kilometer neemt je vanaf het ‘Dorp aan de Rivier’ mee langs de Maas. Vervolgens steek je over naar Alem, waarna je bij Rossum de Waal bereikt. Vandaar rijd je een heel stuk over de imposante Waaldijk en een stukje door het Land van Maas en Waal, om tenslotte met een tweede pontje terug te keren naar Lith.

Voor het oversteken van de Maas maak je gebruik van de veren Maren-Kessel – Alem en Lith – Alphen. Deze veren varen het hele jaar door; zie www.maasveren.nl

Download: knooppuntenkaart Fietsroute Maas en Waal

Dit ga je zien

Startpunt: Antoon Coolenplein
5397 EX Lith
1

R.K. Parochie Heilige Lambertus

Antoon Coolenplein 3
5397 EX Lith
R.K. Parochie Heilige Lambertus
2

Het Soldatenwiel

Kesselsegraaf
Lith
Het Soldatenwiel
Eindpunt: Antoon Coolenplein
5397 EX Lith

Beschrijving

Startpunt: Antoon Coolenplein
5397 EX Lith

Start beschrijving: Antoon Coolenplein, 5397 EX Lith (parkeergelegenheid). 

Aan de voorzijde van de R.K. St. Lambertuskerk (1900) staat een H. Hartbeeld. Rijd vanaf dit beeld langs de lange zijde van de kerk, Pastoor van Hapertstraat. Houd op de splitsing rechts aan en maak het steile klimmetje naar de dijk; sla bovenaan linksaf, Lithse Dijk. Volg vanaf dit punt de dijk (en de knooppuntroute).

Links en rechts zie je een aantal wielen: restanten van een oude dijkdoorbraak, zoals vlak na knooppunt 34 links het Soldatenwiel. De forse plas aan je rechterhand, het buitendijkse Buitenkil, is echter geen wiel maar een deel van een oude Maasarm.

Bij knooppunt 01 maakt de dijkweg een bocht naar links, richting de verkeersweg. Steek deze echter niet over, maar neem het fietspad dat direct rechtsaf gaat, in de richting van de rivier.

Het is de moeite waard om op dit punt even het heuveltje te beklimmen. Vanaf hier heb je een fraai uitzicht op de rivier; opvallend zijn de bakenbomen, karakteristiek voor de Maas, die op regelmatige afstand langs de oever zijn geplant zodat schippers, ook in het tijdperk vóór de elektronische navigatie, de vaargeul konden blijven herkennen wanneer de rivier buiten zijn oevers was getreden. Aan de overzijde van de Maas zie je het Kanaal van St. Andries, de verbinding met de Waal; in de verte zie je ook de torens van de sluis, die je verder op de route nog zult passeren.

Aan het einde van het fietspad bereik je met een bocht het veer. Aan de overzijde maakt de weg een bocht naar rechts; waar je bovenaan de dijk bereikt sla je scherp linksaf, Sint Odradastraat. Blijf de dijk volgen tot het dorp Alem.

Vanouds behoorde Alem bij Brabant; de Maas liep met een grote bocht westelijk om het dorp heen. Pas bij de Maaskanalisatie in de jaren dertig is de bocht afgesneden (het rechte stuk dat je zojuist bent overgestoken) en kwam Alem op de rechteroever te liggen. Pas in de jaren vijftig werd Alem (onder protest) bij Gelderland gevoegd.

In het dorp de neogothische St. Hubertuskerk uit 1873 en het Nederlands Dakpannenmuseum, gevestigd in de voormalige Hervormde Kerk uit 1719.

Sla aan het eind van de St. Odradastraat linksaf, fietspad langs de Jan Klingenweg. Rechts (jachthaven) en links, achter de voetbalvelden, zie je nog de loop van de oude Maasarm. Sla voor de drukke rotonde (knooppunt 98) rechtsaf. Steek de Jan Klingenweg en ook de volgende afslag over, en ga vóór de derde afslag rechtsaf, fietspad langs de Burgemeester van Randwijckstraat. Eerste weg rechts, Maasdijk. Blijf deze volgen tot een klein parkje; sla hier (bij de wegwijzer) linksaf; Kerkstraat. Deze brengt je met een bochtje op een T-splitsing; sla hier rechtsaf, Slotselaan.

Aan je linkerhand ligt, door een gracht omgeven, een opvallend buitenhuis in neo-Tudorstijl, in 1850 gebouwd door Baron van Randwijck. Op deze plaats stond vroeger het Kasteel Rossum, waarschijnlijk in de 13e eeuw gebouwd en in 1599 verwoest. Het was het buitenverblijf van de familie van Rossum; de bekendste vertegenwoordiger van dit adellijk geslacht was Maarten Van Rossum (circa 1490-1555), legeraanvoerder van de hertog van Gelre en berucht door zijn nietsontziende wijze van oorlogvoeren.

Volg de Slotselaan tot het kruispunt. Je staat hier op een symbolisch punt van de route: linksaf gaat de Waaldijk, rechtsaf de Maasdijk. Je rijdt hier (knooppunt 67) echter rechtdoor, Kloosterdijk; sla bovenaan rechtsaf; het pad buigt langs het toeleidingskanaal, ga bovenaan linksaf over de brug langs de sluis. 

Het kanaal van St. Andries verzorgt de verbinding tussen de Waal en de Maas. Door de sluis van St. Andries kan het verschil in waterpeil tussen beide rivieren (de Waal staat hoger, zomers circa 1,50 meter) worden opgevangen. Kanaal en sluis zijn genoemd naar het fort St. Andries; dit werd in 1599 door de Spanjaarden gebouwd (en naar de apostel San Andrés vernoemd) op de plek van waaruit beide rivieren konden worden beheerst. In 1812 werd, iets dichter bij de huidige sluis, het Nieuw Fort St. Andries gebouwd. Dit laatste deed dienst tot de jaren vijftig; de luchtwachtoren is gerestaureerd en kan worden beklommen.

De oorspronkelijke – open – verbinding tussen de twee rivieren, het Schansegat, liep tussen de twee forten door. Hierin werd in de 19e eeuw de eerste schutsluis (met een opening van 7,5 meter breed) aangelegd; een deel daarvan is nog te zien.

Blijf de Waaldijk volgen. Bij knooppunt 84 kun je de route eventueel verlaten voor een bezoekje aan het Bezoekerscentrum Grote Rivieren in Heerewaarden (contant betalen). De aldaar getoonde vissersschuit kun je vanaf de dijk, aan de andere zijde van de verkeersweg zien liggen.

Verlaat hiertoe bij knooppunt 84 rechtsaf de dijk, Variksestraat. Steek bij de rotonde over; aan de overzijde linksaf en direct met de bocht mee naar rechts, Burgemeester Woltersstraat. Eerste weg rechts, Langestraat; aan het eind hiervan rechts het centrum (afstand circa 1 kilometer).

Terug op de Waaldijk vervolg je de route in de richting van knooppunt 69.  Voorbij dit knooppunt passeer je een haaks kruispunt, waarvoorbij aan de linkerkant geboomte langs de dijk staat; neem de volgende weg rechts (bij knooppunt 24). Sla aan het einde linksaf, Heerewaardenstraat; houd op de splitsing rechts aan, Overlaatweg. Deze maakt een bocht naar links en naar rechts, en komt dan uit op de dijk; sla hier rechtsaf, Maasdijk. Blijf de dijk volgen; deze kruist een drukke verkeersweg. Aan de overzijde loopt het fietspad onderlangs de dijk; waar je de dijk weer bereikt blijf je deze volgen langs knooppunt 21 en langs een waterplas. Even voorbij het eind van deze plas kom je met een bochtje uit op een weg; houd rechts aan en sla op de daaropvolgende driesprong (knooppunt 20) rechtsaf, Doorbraakdijk, naar de veerpont.

Aan de overzijde van de Maas maakt de Veerweg direct een bocht naar links; in deze bocht gaat een fietspad rechtsaf. Volg dit fietspad tot het eind en sla dan linksaf, Lithse Dijk. De eerste weg rechts, een ietwat aflopende straat (Marktplein), brengt je in de bocht van een drukke weg; blijf dezelfde richting volgen tot je even verderop aankomt bij het driehoekige Marktplein; sla hier rechtsaf om terug te komen bij de Kerk en bij het uitgangspunt.


Horeca onderweg: In Alem, bij de kerk een Herberg/Café. In Rossum, bij knooppunt 67, een restaurant. En bij het bezoekerscentrum in Heerewaarden. 

Eindpunt: Antoon Coolenplein
5397 EX Lith